Zadanie 27.1. (0–2)
Treść
Wzory szkieletowe związków organicznych odzwierciedlają kształt łańcucha węglowego. W tych wzorach pomija się symbole atomów węgla i połączonych z nimi atomów wodoru, a szkielet węglowy rysuje się jako linię łamaną i zaznacza – występujące w cząsteczce – wiązania wielokrotne. Zapisuje się symbole podstawników innych niż wodór oraz wzory grup funkcyjnych. Niekiedy, w celu jednoznacznej interpretacji wzoru, uwzględnia się w nich atom węgla.
Poniżej przedstawiono wzór witaminy A (retinolu):
Na podstawie: P. Mastalerz, Chemia organiczna, Wrocław 2016.
Uzupełnij tabelę. Wpisz formalny stopień utlenienia oraz typ hybrydyzacji ($sp$, $sp^2$, $sp^3$) orbitali walencyjnych atomu węgla oznaczonego literą a w cząsteczce witaminy A (retinolu) oraz liczbę wszystkich wiązań $\pi$ w tej cząsteczce.
| Stopień utlenienia atomu węgla oznaczonego literą a | Typ hybrydyzacji orbitali walencyjnych atomu węgla oznaczonego literą a | Liczba wiązań $\pi$ w cząsteczce witaminy A (retinolu) |
|---|---|---|
Pokaż odpowiedź
Wymagania określone w podstawie programowej
I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł […]; 3) konstruuje […] tabele […] na podstawie dostępnych informacji.
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […].
III. Wiązania chemiczne. Oddziaływania międzycząsteczkowe. Zdający: 4) rozpoznaje typ hybrydyzacji ($sp$, $sp^2$, $sp^3$) orbitali walencyjnych atomu centralnego w cząsteczkach związków […] organicznych; 5) określa typ wiązania ($\sigma$ i $\pi$) w cząsteczkach związków […] organicznych.
VIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający: 1) stosuje pojęcia: stopień utlenienia […]; 4) oblicza stopnie utlenienia pierwiastków w […] cząsteczce związku […] organicznego.
Zasady oceniania 2 pkt – poprawne napisanie stopnia utlenienia i typu hybrydyzacji wskazanego atomu węgla oraz poprawne napisanie liczby wiązań $\pi$ w cząsteczce retinolu. 1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch komórek w tabeli: – napisanie stopnia utlenienia i typu hybrydyzacji wskazanego atomu węgla ALBO – napisanie stopnia utlenienia i poprawne napisanie liczby wiązań $\pi$ w cząsteczce retinolu ALBO – napisanie typu hybrydyzacji wskazanego atomu węgla i poprawne napisanie liczby wiązań $\pi$ w cząsteczce retinolu. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
| Stopień utlenienia atomu węgla oznaczonego literą a | Typ hybrydyzacji orbitali walencyjnych atomu węgla oznaczonego literą a | Liczba wiązań $\pi$ w cząsteczce witaminy A (retinolu) |
|---|---|---|
| −I | $sp^3$ | 5 |