Zadanie 6. (0–1)
Treść
Uczniowie wykonali dwuetapowe doświadczenie, którego celem było otrzymanie czystego tlenku miedzi(II). W pierwszym etapie strącili wodorotlenek miedzi(II), a w drugim etapie przeprowadzili jego rozkład termiczny w łaźni wodnej. Następnie uzyskaną mieszaninę przesączyli, żeby wyodrębnić stały produkt.
Na poniższym schemacie przedstawiono pierwszy etap doświadczenia.
Rozstrzygnij, w której probówce (I czy II) otrzymano osad tylko tlenku metalu. Odpowiedź uzasadnij.
Rozstrzygnięcie: ………….………………………….
Uzasadnienie: ………………………………………………………………..……..………………….
……………………………………………………………………………………………………….…...
……………………………………………………………………………………………………………
Pokaż odpowiedź
Wymagania określone w podstawie programowej
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia przebieg procesów chemicznych; 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […].
III. Opanowanie czynności praktycznych. Zdający: 2) projektuje […] doświadczenia chemiczne […], formułuje obserwacje, wnioski oraz wyjaśnienia.
VII. Systematyka związków nieorganicznych. Zdający: 3) pisze równania reakcji otrzymywania tlenków pierwiastków o liczbach atomowej od 1 do 30 ([…] rozkład […] wodorotlenków, np. $\ce{Cu(OH)2}$); 7) projektuje i przeprowadza doświadczenie pozwalające otrzymać różnymi metodami: wodorotlenki […] i sole […].
Zasady oceniania 1 pkt – poprawne napisanie rozstrzygnięcia oraz poprawne napisanie uzasadnienia zawierającego porównanie procesów zachodzących w probówkach I i II albo opis przebiegu reakcji zachodzących w probówce II. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
Rozstrzygnięcie: (W probówce) I
Przykładowe uzasadnienia:
- W probówce II (w wyniku reakcji soli z wodorotlenkiem baru) powstanie mieszanina osadów dwóch substancji ($\ce{Cu(OH)2}$ i $\ce{BaSO4}$).
ALBO
- W drugim doświadczeniu obok $\ce{CuO}$ otrzymuje się nierozpuszczalny w wodzie $\ce{BaSO4}$.
ALBO
- W probówce I powstał osad jednej substancji, a w probówce II – osad dwóch substancji.
ALBO
- W probówce II powstał dodatkowo osad $\ce{BaSO4}$.
Uwaga: Stwierdzenie, że „$\ce{BaCl2}$ jest rozpuszczalny w wodzie, a $\ce{BaSO4}$ jest trudno rozpuszczalny” – bez odwołania się do procesów zachodzących w probówkach – jest niewystarczające.