Zadanie 2. (0–2)
Treść
Informacja do zadań 1.–3.
O dwóch pierwiastkach oznaczonych literami A i Q wiadomo, że:
- pierwiastek A jest metalem o liczbie atomowej mniejszej od 36
- pierwiastek Q jest niemetalem, który występuje w postaci dwuatomowych cząsteczek i jest głównym składnikiem powietrza.
W atomie pierwiastka A w stanie podstawowym wszystkie elektrony biorące udział w tworzeniu wiązań są niesparowane, a ich liczba jest o jeden większa od liczby elektronów walencyjnych w atomie pierwiastka Q.
Na zdjęciu jest pokazana probówka z wodnym roztworem zawierającym jony $\ce{AO4^2-}$ pochodzące z soli pierwiastka A o wzorze $\ce{K2AO4}$.
Przeprowadzono doświadczenie. Do dwóch probówek z roztworem soli wprowadzono: do pierwszej wodny roztwór kwasu siarkowego(VI), a do drugiej – wodny roztwór wodorotlenku potasu, zgodnie z poniższym schematem.
Zmiany świadczące o przebiegu reakcji zaobserwowano tylko w jednej probówce.
Rozstrzygnij, w której probówce – I czy II – zaszła reakcja. Napisz, co zaobserwowano podczas tego doświadczenia. Sformułuj wniosek dotyczący trwałości jonów $\ce{AO4^2-}$ w roztworze o odczynie kwasowym i w roztworze o odczynie zasadowym.
Rozstrzygnięcie: ……
Obserwacje: ……
Wniosek: ……
Pokaż odpowiedź
Wymagania określone w podstawie programowej
I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł.
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […].
III. Opanowanie czynności praktycznych. Zdający: 2) projektuje […] doświadczenia chemiczne, rejestruje ich wyniki w różnej formie, formułuje obserwacje, wnioski oraz wyjaśnienia.
VII. Systematyka związków nieorganicznych. Zdający: 11) przewiduje przebieg reakcji soli z mocnymi kwasami (wypieranie kwasów słabszych, nietrwałych, lotnych) oraz soli z zasadami; pisze odpowiednie równania reakcji.
Zasady oceniania: 2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie, napisanie poprawnych obserwacji i poprawnego wniosku dotyczącego trwałości jonów $\ce{AO4^2-}$ w roztworach o odczynie kwasowym i o odczynie zasadowym. 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie oraz napisanie poprawnych obserwacji i niepoprawnego wniosku dotyczącego trwałości jonów $\ce{AO4^2-}$ w roztworach o odczynie kwasowym i o odczynie zasadowym albo brak wniosku ALBO – poprawne rozstrzygnięcie, napisanie błędnych obserwacji albo brak obserwacji oraz poprawne sformułowanie wniosku dotyczącego trwałości jonów $\ce{AO4^2-}$ w roztworach o odczynie kwasowym i o odczynie zasadowym. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania:
Rozstrzygnięcie: (W probówce) I
Obserwacje: Zmiana zabarwienia roztworu na pomarańczową. (W drugiej probówce nie zaobserwowano zmian).
Przykładowe wnioski:
Jony $\ce{AO4^2-}$ albo jony $\ce{CrO4^2-}$ są trwałe w roztworze o odczynie zasadowym, a nietrwałe w roztworze o odczynie kwasowym.
ALBO
Jony $\ce{AO4^2-}$ albo jony $\ce{CrO4^2-}$ są trwałe tylko w roztworze o odczynie zasadowym.
ALBO
Jony $\ce{AO4^2-}$ albo jony $\ce{CrO4^2-}$ są nietrwałe tylko w roztworze o odczynie kwasowym.
ALBO
$\ce{2AO4^2- + 2H+ -> A2O7^2- + H2O}$ ALBO $\ce{2CrO4^2- + 2H+ -> Cr2O7^2- + H2O}$
Jony $\ce{AO4^2-}$ są trwałe w roztworze o odczynie zasadowym.
ALBO
$\ce{2AO4^2- + 2H3O+ -> A2O7^2- + 3H2O}$ ALBO $\ce{2CrO4^2- + 2H3O+ -> Cr2O7^2- + 3H2O}$
Jony $\ce{AO4^2-}$ są trwałe w roztworze o odczynie zasadowym.
Uwaga: odpowiedź, w której zdający w obserwacjach napisze tylko „zmiana barwy roztworu”, jest niewystarczająca.