Zadanie 9.
Treść
Przeprowadzono doświadczenie, w którym do probówki z wodnym roztworem soli pewnego metalu M (zdjęcie 1.), wprowadzono wodny roztwór wodorotlenku potasu o niewielkim stężeniu (etap I) i stwierdzono, że wytrącony osad nie roztwarza się w nadmiarze odczynnika (zdjęcie 2.). Do otrzymanej mieszaniny wkroplono stężony wodny roztwór amoniaku (etap II). W wyniku reakcji powstały jony o wzorze $\ce{[M(NH3)4]^2+}$. Wygląd zawartości probówki po zakończeniu doświadczenia przedstawiono na zdjęciu 3.
Spośród soli, których wzory wymieniono poniżej, zaznacz tę, której roztwór mógł znajdować się w probówce na początku doświadczenia.
$\ce{AgNO3}$ $\ce{CrCl3}$ $\ce{CuSO4}$ $\ce{FeCl3}$ $\ce{MnSO4}$
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zaszła w etapie I opisanego doświadczenia.
…
Napisz w formie jonowej równanie reakcji, która zaszła w etapie II opisanego doświadczenia.
…
Pokaż odpowiedź
Wymagania określone w podstawie programowej
III. Opanowanie czynności praktycznych. Zdający: 2) projektuje […] doświadczenia chemiczne […], formułuje obserwacje, wnioski i wyjaśnienia.
VI. Reakcje w roztworach wodnych. Zdający: 9) pisze równania reakcji: zobojętniania, wytrącania osadów i wybranych soli z wodą w formie jonowej pełnej i skróconej.
VII. Systematyka związków nieorganicznych. Zdający: 7) projektuje […] doświadczenia pozwalające otrzymać […] wodorotlenki […]; pisze odpowiednie równania reakcji.
Zasady oceniania 2 pkt – poprawny wybór soli i poprawne napisanie w formie jonowej skróconej równania reakcji, która zaszła w I etapie doświadczenia i poprawne napisanie w formie jonowej równania reakcji, która zaszła w etapie II. 1 pkt – poprawny wybór soli i poprawne napisanie w formie jonowej skróconej równania reakcji, która zaszła w I etapie doświadczenia oraz brak lub błędne napisanie w formie jonowej równania reakcji, która zaszła w etapie II ALBO – poprawny wybór soli i brak lub błędne napisanie w formie jonowej skróconej równania reakcji, która zaszła w I etapie doświadczenia oraz poprawne napisanie w formie jonowej równania reakcji, która zaszła w etapie II. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
$\ce{AgNO3}$ $\ce{CrCl3}$ $\ce{CuSO4}$ $\ce{FeCl3}$ $\ce{MnSO4}$
Etap I.: $\ce{Cu^2+ + 2OH- -> Cu(OH)2}$
Etap II.: $\ce{Cu(OH)2 + 4NH3 -> Cu(NH3)4^2+ + 2OH-}$
ALBO
$\ce{Cu(OH)2 + 4NH3.H2O -> Cu(NH3)4^2+ + 2OH- + 4H2O}$