Zadanie 11.2. (0–2)

2023 Reakcje w roztworach wodnych › Iloczyn rozpuszczalności, strącanie osadów Zaprojektuj doświadczenie Podaj/zinterpretuj przebieg reakcji

Treść

Chlorek ołowiu(II) i jodek ołowiu(II) są solami trudno rozpuszczalnymi w wodzie, ale wartości ich iloczynu rozpuszczalności znacznie się różnią. Na zdjęciach przedstawiono świeżo wytrącone osady: chlorku ołowiu(II) w probówce 1. i jodku ołowiu(II) w probówce 2.

Probówka 1 - biały, kłaczkowaty osad chlorku ołowiu(II) na dnie — 1. Osad $\ce{PbCl2}$

Probówka 2 - intensywnie żółty osad jodku ołowiu(II) na dnie i przy powierzchni — 2. Osad $\ce{PbI2}$

Aby doświadczalnie potwierdzić, że obie sole są trudno rozpuszczalne w wodzie oraz że rozpuszczalność jodku ołowiu(II) jest znacznie mniejsza niż rozpuszczalność chlorku ołowiu(II), przygotowano zestaw laboratoryjny składający się:

z probówki, w której umieszczono $2\ \text{cm}^3$ wodnego roztworu azotanu(V) ołowiu(II) o stężeniu $0{,}1\ \text{mol}\cdot\text{dm}^{-3}$
ze zlewki z wodnym roztworem chlorku potasu o stężeniu $0{,}1\ \text{mol}\cdot\text{dm}^{-3}$
ze zlewki z wodnym roztworem jodku potasu o stężeniu $0{,}1\ \text{mol}\cdot\text{dm}^{-3}$
z wielomiarowych pipet.

Wybierz i zaznacz na poniższym schemacie doświadczenia roztwór, który należy dodać do wodnego roztworu azotanu(V) ołowiu(II):

jako pierwszy – w I etapie doświadczenia
jako drugi – w II etapie doświadczenia,

aby w obu etapach nastąpiły wyraźne zmiany wyglądu zawartości probówki. Opisz zmiany, jakie można zaobserwować podczas I etapu doświadczenia, a następnie – podczas II etapu doświadczenia.

Obserwowane zmiany:

I etap:

II etap:

Pokaż odpowiedź

Wymagania określone w podstawie programowej

Wymaganie ogólne
III. Opanowanie czynności praktycznych. Zdający: 2) projektuje doświadczenia chemiczne […], formułuje obserwacje […].

Wymaganie szczegółowe
VI. Reakcje w roztworach wodnych. Zdający: 3) interpretuje wartości […] $K_s$.

Zasady oceniania 2 pkt – poprawny wybór i zaznaczenie obu odczynników oraz poprawny opis obserwowanych zmian w I i II etapie doświadczenia. 1 pkt – poprawny wybór i zaznaczenie obu odczynników, ale błędny opis obserwowanych zmian w I lub II etapie doświadczenia albo brak opisu zmian. ALBO – brak zaznaczenia odczynników w I lub II etapie, ale poprawny opis obserwowanych zmian w I i II etapie doświadczenia. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Uwaga: Za rozwiązanie, w którym zdający błędnie dobierze odczynniki (w odwrotnej kolejności), należy przyznać 0 pkt.

Rozwiązanie

I etap: co najmniej 4 cm³ KCl(aq), $c_m$ = 0,1 mol·dm^-3co najmniej 4 cm³ KI(aq), $c_m$ = 0,1 mol·dm^-3

II etap: KCl(aq), $c_m$ = 0,1 mol·dm^-3KI(aq), $c_m$ = 0,1 mol·dm^-3

Obserwowane zmiany:
I etap: Wytrąca się biały osad.
II etap: Wytrąca się żółty osad.