Zadanie 21. (0–2)
Treść
Poniżej przedstawiono wzory stereochemiczne w projekcji Fischera trzech związków organicznych. Cząsteczki dwóch z nich nie są chiralne.
Uzupełnij tabelę. Wpisz numery związków, których cząsteczki nie są chiralne. Uzasadnij wybór w każdym przypadku.
| Numer związku | Uzasadnienie wyboru |
|---|---|
| …… | |
| …… |
Pokaż odpowiedź
Wymagania określone w podstawie programowej
I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł.
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […].
XII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający: 5) wyjaśnia zjawisko izomerii optycznej; wskazuje centrum stereogeniczne (asymetryczny atom węgla) […]; uzasadnia warunki wystąpienia izomerii optycznej w cząsteczce związku o podanej nazwie lub o podanym wzorze; ocenia, czy cząsteczka o podanym wzorze stereochemicznym jest chiralna.
Zasady oceniania 2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli (napisanie dwóch poprawnych numerów i dwóch poprawnych uzasadnień). 1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli (napisanie jednego poprawnego numeru i jednego poprawnego uzasadnienia). 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
| Numer związku | Uzasadnienie wyboru |
|---|---|
| I | Cząsteczka tego związku ma płaszczyznę symetrii.
ALBO Oba asymetryczne atomy węgla w tej cząsteczce skręcają płaszczyznę polaryzacji światła o taki sam kąt, ale w przeciwnych kierunkach. ALBO W cząsteczce występują dwa takie same centra stereogeniczne o przeciwnej konfiguracji, czyli związek ten to odmiana mezo. |
| III | Brak centrum stereogenicznego.
ALBO Brak centrum chiralności. ALBO Brak asymetrycznego atomu węgla. ALBO Ma płaszczyznę symetrii. |
Uwaga: Jeżeli zdający napisze poprawne numery związków bez uzasadnienia, to nie otrzymuje punktów. Za odpowiedzi: „Cząsteczka nie jest chiralna.”, „Cząsteczka ma element symetrii.”, „Cząsteczka jest symetryczna.”, „Cząsteczka ma oś symetrii.”, „Jest to forma mezo.” nie przyznaje się punktu.