Zadanie 22.

2024 Hydroksylowe pochodne węglowodorów — alkohole i fenole › Alkohole Zaprojektuj doświadczenie Podaj/zinterpretuj przebieg reakcji

Treść

Informacja do zadań 22.–23.

Poniżej przedstawiono wzory dwóch kwasów dikarboksylowych występujących w przyrodzie.

Wzór kwasu winowego: HOOC-CH(OH)-CH(OH)-COOH — kwas winowy
(kwas 2,3–dihydroksybutanodiowy)

Wzór kwasu bursztynowego: HOOC-CH2-CH2-COOH — kwas bursztynowy
(kwas butanodiowy)

Przygotowano wodne roztwory soli sodowych kwasów: winowego i bursztynowego.

Uzupełnij schemat doświadczenia, które umożliwi rozróżnienie tych roztworów. Napisz nazwę odczynnika. Opisz obserwacje, które umożliwią identyfikację zawartości każdej probówki.

Lista odczynników:

rozcieńczony kwas solny z oranżem metylowym
wodny roztwór wodorotlenku sodu z fenoloftaleiną
zalkalizowana świeżo strącona zawiesina wodorotlenku miedzi(II)
mieszanina stężonych kwasów: azotowego(V) i siarkowego(VI)

Schemat: roztwór winianu disodu wlewany do probówki I, roztwór bursztynianu disodu wlewany do probówki II — Schemat doświadczenia

Nazwa odczynnika: …

Obserwacje:

Probówka z winianem disodu:

…

Probówka z bursztynianem disodu:

…

Pokaż odpowiedź

Wymagania określone w podstawie programowej

Wymagania ogólne
I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) […] przetwarza informacje z różnorodnych źródeł […].
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […].
III. Opanowanie czynności praktycznych. Zdający: 2) projektuje doświadczenia chemiczne, […] formułuje obserwacje […].

Wymaganie szczegółowe
XIV. Hydroksylowe pochodne węglowodorów – alkohole i fenole. Zdający: 4) […] projektuje doświadczenie, którego przebieg pozwoli odróżnić alkohol monohydroksylowy od alkoholu polihydroksylowego; na podstawie obserwacji wyników doświadczenia klasyfikuje alkohol do mono- lub polihydroksylowych.

Zasady oceniania 2 pkt – poprawne wskazanie odczynnika i opis obserwacji w obu probówkach. 1 pkt – poprawne wskazanie odczynnika i błędne opisanie obserwacji w jednej lub w dwóch probówkach albo brak opisu obserwacji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Nazwa odczynnika: zalkalizowana świeżo strącona zawiesina wodorotlenku miedzi(II)

Obserwacje:

Probówka z winianem disodu: Powstaje (klarowny) roztwór barwy szafirowej.

Probówka z bursztynianem disodu: Brak zmian (niebieska zawiesina).