Zadanie 29.

2023 Estry i tłuszcze Napisz równanie reakcji

Treść

Informacja do zadań 28.–30.

Fosgen to silnie trujący związek o wzorze $\ce{COCl2}$. W reakcjach fosgenu z alkoholami otrzymuje się odpowiednie estry kwasu węglowego, a w procesach polikondensacji z udziałem fosgenu powstają poliwęglany – szeroko stosowane tworzywa zastępujące szkło.

Substratami do otrzymywania fosgenu są tlenek węgla(II) i chlor. W mieszaninie tych gazów zachodzi – pod wpływem światła – odwracalna reakcja opisana równaniem:

$\ce{CO(g) + Cl2(g) <=> COCl2(g)}$

Napisz równanie reakcji fosgenu z metanolem w stosunku molowym 1:2. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.

Pokaż odpowiedź

Wymagania określone w podstawie programowej

Wymaganie ogólne
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia przebieg procesów chemicznych.

Wymagania szczegółowe
III. Reakcje chemiczne (SP). Zdający: 3) zapisuje równania reakcji chemicznych w formie cząsteczkowej […]; dobiera współczynniki stechiometryczne, stosując prawo zachowania masy […].

XVII. Estry i tłuszcze. Zdający: 2) […] rysuje wzory […] półstrukturalne (grupowe) estrów […].

Zasady oceniania 1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Równanie reakcji: $\ce{COCl2 + 2CH3OH -> CH3OCOOCH3 + 2HCl}$

Uwaga: Dopuszczalne są różne formy zapisu wzoru produktu organicznego, np. $\ce{CH3OCO2CH3}$, $\ce{(CH3O)2CO}$, $\ce{(CH3)2CO3}$, a także w postaci graficznej:

Dwie graficzne wersje wzoru węglanu dimetylu: H3C-O-C(=O)-O-CH3 w linii oraz H3C-O i H3C-O zbiegające się do wspólnego C=O — Dopuszczalne formy graficzne wzoru węglanu dimetylu