Zadanie 32.2. (0–2)

2024 Estry i tłuszcze Zaprojektuj doświadczenie Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę

Treść

Informacja do zadań 31.–32.

Próbkę lecytyny ogrzewano z wodnym roztworem wodorotlenku sodu. Zaszła reakcja chemiczna, zgodnie ze schematem:

Schemat hydrolizy zasadowej lecytyny wodorotlenkiem sodu w temperaturze T: produkty to dwa aniony karboksylanowe R1COO- i R2COO-, glicerol, anion fosforanowy oraz cholina (HO-CH2-CH2-N+(CH3)3)

W celu potwierdzenia obecności wybranych produktów reakcji mieszaninę poreakcyjną podzielono na trzy części i umieszczono w ponumerowanych probówkach. Do probówki 1. dodano wodę bromową, do 2. – zalkalizowaną świeżo strąconą zawiesinę wodorotlenku miedzi(II), natomiast do probówki 3. dodano kilka kropel wodnego roztworu chlorku wapnia.

Uzupełnij tabelę. Wpisz w odpowiednie miejsca:

obserwowane efekty reakcji
wzory produktów (cząsteczki lub jednego wybranego jonu), których obecność była przyczyną obserwowanych efektów (w miejsce grup –R₁ albo –R₂ wpisz wzór odpowiedniej grupy węglowodorowej).

Numer probówki	Obserwowany efekt reakcji	Wzór wykrytej cząsteczki lub jonu
1	odbarwienie roztworu
2
3		$\ce{PO4^3-}$ LUB $\ce{C17H35COO-}$

Pokaż odpowiedź

Wymagania określone w podstawie programowej

Wymaganie ogólne
III. Opanowanie czynności praktycznych. Zdający: 2) […] przeprowadza doświadczenia chemiczne, rejestruje ich wyniki w różnej formie, formułuje obserwacje, wnioski oraz wyjaśnienia.

Wymagania szczegółowe
XIII. Węglowodory. Zdający: 10) projektuje doświadczenia pozwalające na wskazanie różnic we właściwościach chemicznych węglowodorów nasyconych, nienasyconych […]; na podstawie wyników przeprowadzonych doświadczeń wnioskuje o rodzaju węglowodoru.
XIV. Hydroksylowe pochodne węglowodorów – alkohole i fenole. Zdający: 4) […] projektuje doświadczenie, którego przebieg pozwoli odróżnić alkohol monohydroksylowy od alkoholu polihydroksylowego; na podstawie obserwacji wyników doświadczenia klasyfikuje alkohol do mono- lub polihydroksylowych.
XVII. Estry i tłuszcze. Zdający: 5) […] bada wpływ twardości wody na powstawanie związków trudno rozpuszczalnych […].

Zasady oceniania 2 pkt – poprawne uzupełnienie wszystkich pól tabeli. 1 pkt – poprawne uzupełnienie trzech lub dwóch pól w tabeli. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Numer probówki	Obserwowany efekt reakcji	Wzór wykrytej cząsteczki lub jonu
1	odbarwienie roztworu	$\ce{C17H33COO-}$ LUB $\ce{C17H31COO-}$ LUB $\ce{C17H29COO-}$
2	wytworzenie szafirowego roztworu	$\ce{C3H5(OH)3}$
3	strącenie (białego) osadu	$\ce{PO4^3-}$ LUB $\ce{C17H35COO-}$