Zadanie 7.

2023 Reakcje w roztworach wodnych › Dysocjacja Podaj i uzasadnij/wyjaśnij

Treść

Informacja do zadań 7.–8.

W wodnych roztworach słabych kwasów jednoprotonowych zachodzi dysocjacja. Dla danej wartości stężenia molowego roztworu i w danej temperaturze ustala się stan równowagi między cząsteczkami i jonami obecnymi w roztworze.

Na poniższym wykresie przedstawiono zależność stopnia dysocjacji ($\alpha$) dwóch kwasów jednoprotonowych HX i HQ od stężenia molowego roztworu w temperaturze 20 °C.

Wykres zależności stopnia dysocjacji (alfa, %) od stężenia molowego roztworu (mol/dm3) dla kwasów HX i HQ w temperaturze 20 stopni C - krzywa HX leży wyraźnie powyżej krzywej HQ na całym zakresie stężeń — Zależność stopnia dysocjacji od stężenia molowego dla kwasów HX i HQ (20 °C)

Wartości stopnia dysocjacji kwasu HX dla wybranych stężeń molowych ($c_0$) zebrano w tabeli ($t = 20\,\text{°C}$).

$c_0$, mol·dm^-3	0,002	0,008	0,018	0,028	0,042	0,100
$\alpha$, %	43,6	25,2	17,6	14,4	11,9	7,9

Rozstrzygnij, na podstawie analizy danych zamieszczonych na wykresie, który kwas (HX czy HQ) jest mocniejszy. Zaznacz jego wzór. Odpowiedź uzasadnij.

HXHQ

Uzasadnienie:

Pokaż odpowiedź

Wymagania określone w podstawie programowej

Wymagania ogólne
I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) […] przetwarza informacje z różnorodnych źródeł […].

II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […].

Wymagania szczegółowe
VI. Reakcje w roztworach wodnych. Zdający: 2) stosuje termin stopień dysocjacji dla ilościowego opisu zjawiska dysocjacji elektrolitycznej; 5) porównuje moc elektrolitów […].

Zasady oceniania 1 pkt – poprawny wybór i zaznaczenie wzoru kwasu oraz poprawne uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

HXHQ

Uzasadnienie: Dla danej wartości stężenia molowego roztworu dysocjacja kwasu HX zachodzi w większym stopniu ALBO z większą wydajnością niż dysocjacja kwasu HQ.

Uwaga 1.: Odpowiedź: „Dysocjacja kwasu HX zachodzi w większym stopniu”, jest niewystarczająca.

Uwaga 2.: Odpowiedź: „Kwas HX ma wyższy stopień dysocjacji niezależnie od stężenia lub w zależności od stężenia”, jest nieprecyzyjna i niezgodna z przedstawionym wykresem.