Zadanie 26. (0–1)

2026 styczen probna · XVII Estry i tłuszcze

Treść

Związki, których cząsteczki zawierają fragment hydrofilowy (grupę polarną) i część hydrofobową (łańcuch niepolarny), mogą być stosowane jako detergenty.

Poniżej przedstawiono wzór karnityny.

Wzór strukturalny karnityny: czwartorzędowy kation amoniowy CH3-N+(CH3)(CH3)-CH2-CH(OH)-CH2-COO-

Rozstrzygnij, czy karnityna może być stosowana jako detergent. Uzasadnij odpowiedź. W uzasadnieniu uwzględnij budowę cząsteczki karnityny.

Rozstrzygnięcie: ……

Uzasadnienie: ……

Pokaż odpowiedź

Wymagania określone w podstawie programowej

Wymagania ogólne:
I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) […] przetwarza informacje z różnorodnych źródeł.
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: 1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia przebieg procesów chemicznych.

Wymaganie szczegółowe:
XVII. Estry i tłuszcze. Zdający: 7) zaznacza fragmenty hydrofobowe i hydrofilowe we wzorach cząsteczek substancji powierzchniowo czynnych.

Zasady oceniania: 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązanie:

Rozstrzygnięcie: Nie (karnityna nie może być stosowana jako detergent).

Przykładowe uzasadnienia:

Cząsteczka karnityny nie zawiera łańcucha hydrofobowego (węglowodorowego, niepolarnego).

ALBO

Cząsteczka karnityny nie ma budowy amfifilowej.

Uwaga: uzasadnienia typu „cząsteczka karnityny jest dipolem” albo „cząsteczka karnityny jest polarna” są niewystarczające.