Zadanie 35.

2023 Cukry › Cukry proste Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz)

Treść

Poniższe wzory ilustrują budowę dwóch monosacharydów:

Po lewej: wzór Hawortha aldoheksozy (pierścień piranozowy) z grupami OH i CH2OH; po prawej: wzór Fischera ketoheksozy - CH2OH, C=O, HO-C-H, HO-C-H, H-C-OH, CH2OH — Wzory dwóch monosacharydów

Przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie. W pierwszym etapie do probówek zawierających oddzielnie wodne roztwory monosacharydów dodano wodny roztwór siarczanu(VI) miedzi(II), a następnie – nadmiar wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Zawartości probówek dokładnie wymieszano. W drugim etapie doświadczenia zawartości obu probówek ogrzano.

Na fotografiach pokazano wygląd zawartości dwóch probówek (A–B).

Probówka A: klarowny pomarańczowo-czerwony roztwór/osad (wynik próby Trommera); probówka B: klarowny granatowy roztwór (kompleks miedziowy związku polihydroksylowego) — Fotografie A i B – wygląd zawartości probówek

Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

	Zdanie	P	F
1.	Cząsteczki obu monosacharydów mają w swojej strukturze więcej niż jedną grupę wodorotlenową i w reakcji z $\ce{Cu(OH)2}$ tworzą klarowne roztwory przedstawione na fotografii B.
2.	Opisane monosacharydy w roztworze o odczynie zasadowym odznaczają się właściwościami redukującymi, więc po drugim etapie doświadczenia w obu probówkach powstają mieszaniny, których wygląd przedstawiono na fotografii A.

Pokaż odpowiedź

Wymagania określone w podstawie programowej

Wymagania ogólne
I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie informacji. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje z różnorodnych źródeł […].
III. Opanowanie czynności praktycznych. Zdający: 2) projektuje […] doświadczenia chemiczne […] formułuje […] wyjaśnienia.

Wymagania szczegółowe
XIX (Formuła 2023, odpowiednik działu XX w tej taksonomii). Cukry. Zdający: 2) […] wykazuje, że cukry proste należą do polihydroksyaldehydów lub polihydroksyketonów […]; 3) projektuje […] doświadczenie, którego wynik potwierdzi właściwości redukujące np. glukozy; projektuje […] doświadczenie, którego wynik potwierdzi obecność grup hydroksylowych w cząsteczce monosacharydu […].

Zasady oceniania 1 pkt – poprawne zaznaczenie dwóch odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

	Zdanie	P	F
1.	Cząsteczki obu monosacharydów mają w swojej strukturze więcej niż jedną grupę wodorotlenową i w reakcji z $\ce{Cu(OH)2}$ tworzą klarowne roztwory przedstawione na fotografii B.	P
2.	Opisane monosacharydy w roztworze o odczynie zasadowym odznaczają się właściwościami redukującymi, więc po drugim etapie doświadczenia w obu probówkach powstają mieszaniny, których wygląd przedstawiono na fotografii A.	P